Homosistein Nedir? Yüksekliği Neden Olur ve Nasıl Düşürülür?
Vücudumuzun sağlıklı işleyişi için binlerce kimyasal reaksiyon aynı anda gerçekleşir. Bu reaksiyonların en kritik olanlarından biri de protein metabolizması sırasında ortaya çıkan homosistein adlı amino asittir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, homosistein seviyelerinin kolesterol kadar, hatta bazı durumlarda kolesterolden daha önemli bir sağlık göstergesi olduğunu ortaya koymuştur.
Homosistein Nedir?
Homosistein nedir tıp literatüründe nasıl tanımlanır?
En basit anlatımıyla homosistein; tükettiğimiz proteinli gıdalardan (özellikle metiyonin amino asidinden) vücudun sentezlediği bir ara üründür. Normal şartlarda vücut, homosisteini tekrar faydalı maddelere dönüştürerek seviyesini kanda düşük tutar. Ancak bu dönüşüm sürecinde bir aksama olduğunda kanda birikmeye başlar.
Homosistein ne işe yarar?
Aslında homosistein tek başına bir “düşman” değildir; vücudun metilasyon döngüsü dediğimiz hayati detoksifikasyon ve hücre yenilenme sürecinin bir parçasıdır. Ancak kanda birikmesi (hiperhomosisteinemi), damar duvarlarına zarar vererek ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Homosistein Kan Tahlilinde Nasıl Görünür?
Birçok kişi rutin kontrollerde homosistein kan tahlilinde nasıl görünür diye merak etmektedir. Homosistein genellikle standart bir kan sayımı (hemogram) içinde yer almaz; doktorunuzun özel olarak talep etmesi gerekir. Test sonuçlarında genellikle “Hcy” veya doğrudan “Homosistein” olarak ifade edilir.
Homosistein Testi Nasıl Yapılır ve Nerede Yapılır?
Homosistein testi, kolunuzdan alınan basit bir kan örneği ile yapılır. Testin doğru sonuç vermesi için genellikle 8-12 saatlik bir açlık önerilir. Bu test tüm tam teşekküllü devlet hastanelerinde, üniversite hastanelerinde ve özel laboratuvarlarda yapılabilmektedir.
Homosistein Hangi Bölüm / Hangi Doktor Bakar?
“Homosistein testi hangi bölümde yapılır?” sorusunun yanıtı oldukça geniştir. Genellikle Dahiliye (İç Hastalıkları), Kardiyoloji veya Nöroloji uzmanları bu testi ister. Eğer halsizlik, unutkanlık veya kalp-damar riski şüphesi varsa bu bölümlere başvurabilirsiniz.
Homosistein Kaç Olmalı? Normal Değerler
Homosistein değeri kaç olmalı sorusu, laboratuvarların referans aralıklarına göre küçük farklılıklar gösterse de genel tıbbi kabul şu şekildedir:
İdeal Seviye: 5 – 10 μmol/L arası.
Sınırda Yüksek: 10 – 15 μmol/L.
Yüksek (Hiperhomosisteinemi): 15 μmol/L ve üzeri.
Uzmanlar, özellikle kardiyovasküler riskin minimize edilmesi için değerin 10 μmol/L altında tutulmasını tavsiye etmektedir.
Homosistein Neden Yükselir? (Homosistein Yüksekliği Neden Olur?)
Homosistein yüksekliği neden olur sorusunun altında yatan temel faktörler şunlardır:
Vitamin Eksikliği: Homosisteini geri dönüştüren enzimlerin çalışması için B12 vitamini ve Folat (B9) gereklidir. Bu iki vitamin eksikse homosistein yükselir.
Genetik Faktörler: MTHFR gen mutasyonu gibi durumlar vücudun folatı işlemesini zorlaştırır.
Yaşam Tarzı: Sigara kullanımı, aşırı kahve tüketimi ve hareketsiz yaşam.
Böbrek Yetmezliği: Homosistein böbrekler yoluyla atıldığı için böbrek fonksiyonlarındaki azalma seviyeyi yükseltir.
Homosistein Yüksekliği Nelere Yol Açar?
Kanda homosistein birikmesi damar iç yapısını (endotel) tahrip eder. Bu durum; damar sertliği (ateroskleroz), pıhtı oluşumu, kalp krizi, inme (felç) ve Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalık risklerini artırabilir.
Homosistein Nasıl Düşürülür? B12 ve Folat İlişkisi
Homosistein nasıl düşürülür sorusunun cevabı büyük oranda beslenme ve doğru takviye kullanımında yatar. Homosistein metabolizması iki ana yolak üzerinden ilerler ve her iki yolak da kilit vitaminlere ihtiyaç duyar:
B12 Vitamini (Metilkobalamin): Homosisteinin metiyonine geri dönüşümünde katalizör görevi görür.
Folat (Metilfolat): Bu döngünün en önemli yakıtıdır.
Araştırmalar, özellikle biyoyararlanımı yüksek olan Metilfolat ve Metilkobalamin (B12’nin aktif formu) kullanımının homosistein seviyelerini düşürmede en etkili yöntem olduğunu göstermektedir.
Sağlıklı Homosistein Metabolizması İçin: CONALT® Sistelex
Homosistein seviyelerini dengelemek ve vücudun metilasyon döngüsünü desteklemek için doğru formda vitamin desteği almak kritiktir. CONALT® Sistelex, vücudun doğrudan kullanabildiği aktif formda Folat ve B12 vitamini içeren özel bir kombinasyondur.
CONALT® Sistelex’in Öne Çıkan Özellikleri:
Aktif Folat: ((6S)-5-Metiltetrahidrofolik Asit), vücutta dönüşüme ihtiyaç duymadan hızla emilir.
Aktif B12 (Metilkobalamin – MecobalActive®): Sinir sistemi ve homosistein metabolizması için en yüksek biyoyararlanıma sahip B12 formudur.
Önemli Bilgi: Takviye folik asit alımı, anne adayının folat düzeyini artırır. Düşük folat düzeyi, fetüsün gelişiminde nöral tüp kusurları için bir risk faktörüdür. Ayrıca B12 vitamini, normal homosistein metabolizmasına ve bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.
→ CONALT® Sistelex Ürününü ve İçeriğini Detaylı İncelemek İçin Tıklayın
Sonuç ve Öneriler
Homosistein, vücudunuzun iç sağlığını gösteren sessiz ama güçlü bir sinyaldir. Eğer kan tahlilinizde homosistein yüksekliği tespit edildiyse, panik yapmadan bir uzmana danışmalı; beslenmenize B grubu vitaminlerinden zengin gıdaları eklemelisiniz.
Bilimsel Kaynaklar
Ganguly, P., & Alam, S. F. (2015). Role of homocysteine in the development of cardiovascular disease. Nutrition Journal.
Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Hakkında Yönetmelik (32169 Sayılı / 20.04.2023 tarihli resmi gazete).
